Tuesday, July 20, 2010

Ph.D သုိ႔ ရွာပံုေတာ္ အခန္း (၂ ) အပုိင္း (၁)

အခန္း (၂) အပုိင္း (၁)

Getting into the system
အထက္တန္းပညာေရးစနစ္အတြင္းမွာ ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္ဖုိ႔ႏွင့္ အဆင့္ျမင့္တဲ့ ဒီဂရီအတြက္ သုေတသနေတြကို ျပဳလုပ္ဖုိ႔ ဆံုးျဖတ္ပါ။ အဲဒီလို ျပဳလုပ္ဖုိ႔ တစ္ျခားသူမ်ားရဲ့ အၾကံဥာဏ္ကုိလဲ လက္ခံပါ။ ပထမဦးဆံုး သင္ေရြးခ်ယ္ထားတဲ့ေနရာေတြမွာပဲ အလုပ္လုပ္ဖို႔ တကၠသိုလ္ဌာနက သင့္မွာ ရွိေနရပါ့မယ္။ သို႔ေပမယ့္ ဘယ္လို တကၠသုိလ္မ်ိဳးလဲ ဘယ္လိုေနရာမ်ိဳးလဲ ျပီးေတာ့ ဘယ္လို ျပဳမႈလုပ္ေဆာင္ရမလဲဆိုတာ သိဖို႔ လုိအပ္တယ္။

Choosing the institution and field of study
သင္ဟာ သုေတသနေက်ာင္းသားျဖစ္ဖို႔အတြက္ ဘြဲ႔လြန္ေက်ာင္းသားတစ္ေယာက္ ျဖစ္ေနမယ္ဆိုလ်င္ ေက်ာင္းသားကဲ့သို႔ လက္ခံမႈမ်ိဳးတုိ႔ကုိလိုအပ္ပါတယ္။ သင့္ရဲ့ တကၠသုိလ္အဖြဲ႔အစည္းက ေရြးခ်ယ္ေပးတဲ့ေနရာမွာ ဆံုးျဖတ္ထားေသာအခ်က္အလက္ျဖစ္ဖို႔ရန္လည္း လိုအပ္ပါတယ္။ ျပီးေတာ့ ေလ့လာမႈကုိ လက္ေတြ႔ကြင္းဆင္းဖို႔လဲ လိုအပ္ပါတယ္။ ေအာက္ေဖာ္ျပပါ အခ်က္အလက္ႏွစ္ခုအေပၚမွာ သင့္ကုိယ္တိုင္ ေက်နပ္တဲ့အထိ ေတြးသင့္တယ္။
၁။ ေက်ာင္းသားတစ္ေယာက္ရဲ့ သုေတသနစည္းမ်ဥ္း (သုိ႔) သုေတသနနယ္ပယ္ဆိုတာ သင့္ရဲ့ ေနာက္ထပ္သံုးႏွစ္ သို႔မဟုတ္ အဲဒီထက္ပိုတဲ့ ႏွစ္ေတြအတြက္ သင့္ကုိယ္တိုင္ အာရံုစုိက္ျပီး သိျမင္နိုင္မႈအေပၚမွာ စစ္မွန္စြာ ေပးဆပ္ႏုိင္ရပါ့မယ္။ မ်ားစြာေသာ PhD ေက်ာင္းသားေတြမွာ အရည္အခ်င္းကြာဟမႈေတြ ရွိေနတတ္ပါတယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ သူတို႔ဟာ စံုစမ္းစစ္ေဆးျခင္းဆိုတဲ့ နယ္ပယ္ထဲမွာ က်ဥ္းေျမာင္းေနျပီး သုိ႔မဟုတ္ စိတ္၀င္စားမႈ ဆံုးရံႈးေနေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။
၂။ ေက်ာင္းသားအျဖစ္လက္ခံထားတဲ့ တကၠသိုလ္ဌာနေတြဟာလဲ သုေတသနျပဳရာမွာ ဂုဏ္သတင္းေက်ာ္ၾကားတဲ့ တည္ေထာင္ေရးေတြ ရွိေနတတ္ပါတယ္။ ျပီးေတာ့ ေဒါက္တာေက်ာင္းသားေတြရဲ့ တိုးတက္မႈျဖစ္ေစရန္အတြက္ အမွန္တကယ္ဖြင့္လစ္ထားတဲ ေနရာေတြလဲ ရွိပါတယ္။ သင္ဟာ ေဆြးေႏြးျခင္းအေၾကာင္းကုိ ေျပာဆိုဖို႔ရန္ တံု႔ဆိုင္းမေနသင့္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ သင္ interview အတြက္ ဌာနတစ္ခုကုိသြားတဲ့အခါ ေအာင္ျမင္ဖို႔က အေရးၾကီးပါတယ္။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ဌာနႏွင့္ပတ္သက္ျပီး ရနိုင္သမွ် အခ်က္အလက္မ်ားကိုလဲ စုေဆာင္းသင့္ပါတယ္။ သုေတသနဌာနမွာ ငွားရမ္းထားတဲ့ ၀န္ထမ္းေတြ အေၾကာင္း ႏွင့္ သုေတသနရဲ့ ရွင္းလင္းတိက်တဲ့ သေဘာသဘာ၀အေၾကာင္းေတြကိုလဲ ရႏိုင္သမွ် စုေဆာင္းထားသင့္ပါတယ္။ သုေတသန စာရြက္စာတမ္းေတြရဲ့ မူပြားေတြကိုလဲ ရေအာင္လုပ္ပါ။ ျပီးေတာ့ သင္စိတ္၀င္စားတဲ့ နယ္ပယ္ထဲသို႔ အလုပ္လုပ္ရတဲ့ တုိးတက္ရာ တိုးတက္ေၾကာင္း တာ၀န္၀တၱရားေတြ ေဒါက္တာဆိုင္ရာ ေက်ာင္းသားမ်ားနွင့္ ၀န္ထမ္းေတြက ျပဳလုပ္ျပီးတဲ့ နယ္ပယ္အတိုင္းအတာေတြ အေၾကာင္းကုိလဲ ရႏိုင္သမွ် ရွာေဖြပါ။ ေဒါက္တာဆိုင္ရာ ေက်ာင္းသားမ်ားအေၾကာင္းကုိလဲ မွန္ကန္မႈ ရွိေစရန္ ေျပာဆိုပါ။ ျပီးေတာ့ သူတို႔ရဲ့ အဓိကက်တဲ့ အျမင္မ်ားမွ လံုလံုေလာက္ေလာက္ ေထာက္ျပေဆြးေႏြးျခင္းကုိလဲ ရယူပါ။
တကၠသိုလ္ဆိုင္ရာအေျခအေနမ်ားရဲ့ သင့္ေလ်ာ္မွန္ကန္တဲ့ အေရအတြက္ႏွင့္ ေလ့လာရမည့္ နယ္ပယ္အအတိုင္းအတာအေပၚမွာ အေကာင္းျမင္စိတ္ ရွိမွာသာလွ်င္ ေက်ာင္းသားအျဖစ္ ခံယူပါ။ ဒီအေကာင္းျမင္၀ါဒဆိုတာ ဒီစာအုပ္အေပၚမွာ လံုေလာက္တယ္လို႔ ေတြးထင္တားမႈေတြ သိပ္မၾကာမီကာလမွာ ေပ်ာက္ကြယ္သြားနုိင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သုေတသနေရးသားျခင္းအလုပ္ကုိ စတင္ဖို႔ရန္ တစ္ခ်ိဳ႔အခ်က္အလက္ေတြက အေရးၾကီးတယ္ဆုိတာ သိမွတ္ထားလိုက္ပါ။
သင္သည္ ေလ့လာမႈတစ္ခုအေပၚမွာ မွီတည္ျပီး မေနဘူးဆိုရင္ (သုိ႔) ေရြးခ်ယ္မႈေတြထက္ပိုတဲ့ ေလ့လာမႈေတြ မလံုေလာက္ဘူးဆိုရင္ ျပီးေတာ့ သင့္ရဲ့ အေတြးအျမင္ကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ေတြးေခၚမႈ မရွိဘူးဆိုရင္ PhD အတြက္လံုေလာက္မႈ ရွိမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ သင့္ကုိယ္တိုင္ တတ္နိုင္သမွ် တာ၀န္၀တၱရားေတြကုိ ေလ့လာျပီး ျပင္းျပင္းထန္ထန္ လုပ္ေဆာင္ပါ။
သင့္ေလ်ာ္တဲ့ academic activities အေၾကာင္းကုိ ရွာေဖြဖို႔ရန္ တိုက္ရိုက္နည္းလမ္းကေတာ့ တကၠသိုလ္စာၾကည့္တုိက္ကုိ သြားပါ။ ျပီးေတာ့ သင့္ရဲ့ ဘာသာရပ္ထဲမွာရွိတဲ့ မွတ္တမ္းမွတ္ရာရဲ့ မွန္ကန္တဲ့ေဆြးေႏြးခ်က္ကုိ စနစ္တက် ျပန္လည္ ဆန္းစစ္ပါ။ သင့္ေလ်ာ္မႈရွိေအာင္ အလုပ္လုပ္ေနတဲ့ သုေတသနျပဳသူမ်ားကုိ ရွာဖို႔ရန္ သင့္ကုိ တံခါးဖြင့္ထားပါလိမ့္မည္။ အထက္က်တဲ့ပညာေရး စာၾကည့္တုိက္အားလံုးဟာ အဆိုျပဳခ်က္ကို အသံုးျပဳဖို႔အတြက္ သူတို႔ရဲ့ စာအုပ္ကို လက္ခံတဲ့ စာဖတ္သူမ်ားကုိုသာ အျမဲတံခါးဖြင့္ထားတယ္ဆုိတာ သတိခ်ပ္ပါ။ သင့္ရဲ့ အဆိုျပဳခ်က္အတြက္ ေျပာဆိုဖို႔ရန္ လိုအပ္ပါလိမ့္မယ္။
အဲဒါဟာ အျမဲတမ္းေကာင္းတဲ့ idea ျဖစ္ပါတယ္။ သင့္ရဲ့ ေတာင္းဆုိခ်က္ျဖစ္တဲ့ ေသးငယ္တဲ့ ဌာနတစ္ခုကုိ သင့္ရဲ့ေရြးခ်ယ္ျခင္းက က်ဥ္းေျမာင္းေကာင္း က်ဥ္းေျမာင္းေနပါလိမ့္မယ္။ သူတို႔ရဲ့ စံႏံႈးထဲမွာ ျဖစ္ပ်က္သမွ်အရာေတြကုိ မွန္ကန္ဖို႔ရန္ သင့္ကိုယ္တိုင္ အစီအစဥ္ခ်ျပီး ေဆြးေႏြးနိုင္ျခင္းကဲ့သုိ႔ သင့္ရဲ့ ျမင္သိသမွ်ကိုလဲ ဌာနကုိ တင္ျပပါ။ သင့္ကုိယ္တိုင္ သင္စိတ္၀င္စားေလ့လာထားသမွ် ေရးသားခ်က္ေတြကုိ ဒီလို ရွင္းရွင္းလင္းလင္းတင္ျပႏုိင္ျခင္း တကၠသိုလ္ေတြမွာ အစည္းအေ၀း၌ တင္ျပေဆြးေႏြးျခင္းက အထိေရာက္ဆံုး နည္းလမ္းတစ္ခုပါ။ အေကာင္းဆံုးေသာ academics ဆိုတာ သင့္ႏွင့္ သုေတသနဆိုင္ရာ တင္ျပေဆြးေႏြးခ်က္မ်ား ရွာေဖြမႈ ရွိမရွိ ဆုိတဲ့ အေပၚမူတည္ပါသည္။
သင့္ရဲ့ထိပ္ဆံုးေနရာ ဦးစားေပးကုိ သင့္ရဲ့ ေလ့လာမႈနယ္ပယ္ထဲမွာ ပို၍ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ဖြင့္ဆိုေဖာ္ေဆာင္သင့္တယ္။ ဒီလုိျပဳလုပ္ဖို႔ဆိုတာ သင့္ကိုယ္တိုင္စိတ္၀င္စားဖို႔ရန္ လိုအပ္တယ္။ ျပီးေတာ့ သင္အလည္အပတ္ေရာက္ရွိခဲ့တဲ့ ဌာနမ်ားရဲ့ အလုပ္အေၾကာင္းကုိလဲ သင္ဘယ္လိုရွာေဖြရမယ္ဆိုတာ သင္စိတ္၀င္တစားေလ့လာဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ျပည့္စံုတဲ့ project လုပ္ႏိုင္ဖုိ႔ရန္ ေလ့လာမႈအဆင့္တိုင္းမွာ က်မ္းအတြက္ အခ်ိန္ေတြ ရွိေနခ်ိန္မွာ သင္ေလ့လာထားတဲ့ သုေတသန အမ်ိဳးအစားအေၾကာင္းကုိ လက္ႏိုင္ေအာင္ ေျပာဖုိ႔ရန္ လိုအပ္ပါလိမ့္မည္။ ျပီးေတာ့ သင့္ရဲ့ ပံုမွန္သြားေနက် ဌာနမ်ားကို တင္ျပရမည့္အေၾကာင္းတရားမ်ားကိုလည္း မွတ္မိသိရွိရန္ လိုအပ္ပါလိမ့္မည္။
အဓိကအခ်က္ကို စိတ္ထဲမွာ ေတြးခ်ိန္ျပီး ေပါက္ဖြားလာေအာင္ ေဆြးေႏြးေနသူသည္ အလုပ္လုပ္ျပီးေသာ စက္ျပင္ဆရာလိုပဲ ရွိေနရပါမယ္။ ပံုစံအားျဖင့္ ဓါတ္ခြဲခန္း တပ္ဆင္ထားမႈကို လက္ခံျခင္း။ စာၾကည့္တိုက္ဌာနမ်ား အလားအလာရွိေသာပံုစံမ်ား သူတို႔ရဲ့ စြမ္းရည္မ်ား ႏွင့္ လက္ခံမႈကိစၥမ်ား အတြင္းေရးမႈး၀န္ထမ္းေတြမွ ေထာက္ပံ့မႈရဲ့ ပမာဏရရွိျခင္းမ်ား ဓါတ္ပံုထုတ္လုပ္မႈဌာနမ်ား သုေတသနေက်ာင္းသားရဲ့ အေျခအေနမ်ား စာပုိ႔မႈကုိ ကူညီရန္အတြက္ အလားအလာရွိျခင္းမ်ား …….ဟူ၏။ သင္အလုပ္ရဲ့လူမ်ားႏွင့္ သဟဇာတျဖစ္ဖို႔ဆိုသည္မွာ သင့္ရဲ့ေရြးခ်ယ္မႈအေပၚမွာ အေရးၾကီးဆံုး အခ်က္တစ္ခုပါ။
သင္ဟာ ေဒါက္တာဆိုင္ရာ သုေတသန အခ်ိန္ပုိင္းကုိ ေ၀ဖန္ပုိင္ျခင္းႏိုင္မယ္ဆိုရင္ သို႔မဟုတ္ အျခားတစ္ဖက္မွာ သင့္ရဲ့ ေရြးခ်ယ္မႈမွာ ပထ၀ီဆိုင္ရာကန္႔သတ္ခ်က္ကုိ ဘာသာရပ္ ျဖစ္ေနလ်င္ သုေတသနဒီဂရီးကုိ ရယူႏိုင္ေသာေနရာျဖစ္တဲ့ အျမင့္ဆံုးေသာေလ့လာမႈရဲ့ မ်ားစြာေသာဌာနဆုိင္ရာ ေတြ ရွိတယ္ဆိုတာ သတိခ်ပ္ပါ။ ပံုစံအားျဖင့္ West Midlands conurbation ထဲမွာ အနည္းဆံုး တကၠသိုလ္ ေျခာက္ခုေလာက္ ရွိေနပါတယ္။ သင္လည္း ဖြင့္ထားတဲ့ တကၠသိုလ္ရဲ့ စနစ္ေအာက္မွာ PhD ကုိ ျပဳလုပ္ႏုိ္င္တယ္ဆိုတာ မွတ္မိသိရွိထားသင့္တယ္။ သင္မွတ္မိႏိုင္ေသာ ပထ၀ီဆိုင္ရာ ျပဳျပင္လြယ္ႏုိင္မႈျဖစ္ကုိလဲ မွတ္မိေနပါ။ ဒီအေၾကာင္းတရားေတြအတြက္ သင့္ရဲ့ေနရာဖန္တီးျခင္းရဲ့ စီမံမႈတစ္ေလွ်ာက္လံုးကုိ စူးစမ္းရွာေဖြေနရပါ့မယ္။